TenderMax

TenderMax › Қўлланмалар

Қўлланма

Тендер ва энг яхши таклифларни танлаш: etender’да қандай иштирок этилади

TenderMax таҳририяти · Янгиланган: 25.10.2026

etender.uzex.uz — UZEX биржасининг платформаси: унда энг яхши таклифларни танлаш (қисқаси, «танлаш») ва тендерлар ўтказилади. Иккала усулда ҳам ғолиб фақат нарх бўйича аниқланмайди, таклиф эса электрон шаклда, ЭРИ билан берилади. Асосий фарқ — сумма ва муддатда: битта шартнома 25 000 БҲМгача (≈ 11 млрд сўм; бюджет буюртмачиларида 6 000 БҲМгача, ≈ 2,64 млрд сўм) бўлса, танлаш ўтказилади ва таклифлар камида 5 иш куни қабул қилинади; ундан йирик харидлар тендерга чиқади, таклифларга эса 12 дан 30 иш кунигача вақт берилади.

Харид усуллари: қайси бири қачон қўлланади

Харид усуллари қонунда санаб ўтилган (ЎРҚ-684, 30-модда), қайси бири қўлланиши эса суммага ва нима сотиб олинаётганига боғлиқ — тегишли моддалар жадвалда. Чегаралар битта шартнома учун: биринчи рақам — корпоратив буюртмачилар (давлат улуши 50% ва ундан кўп бўлган корхоналар), иккинчиси — бюджет буюртмачилари (19-модда). БҲМ — базавий ҳисоблаш миқдори.

УсулБитта шартнома суммаси: корпоратив / бюджетТаклифлар қабул қилиш муддати
Электрон дўкон (49–51-моддалар)Товарлар: 25 000 / 2 500 БҲМгача (≈ 11 млрд / 1,1 млрд сўм). Иш ва хизматлар: 100 / 50 БҲМгача (≈ 44 / 22 млн сўм)Нарх сўровида арзонроқ нарх таклиф қилиш учун 2 иш куни
Кичик қийматли хариднинг соддалаштирилган тартиб-таомили (51¹-модда)50 / 25 БҲМгача (≈ 22 / 11 млн сўм)Эълонсиз: очиқ нархлар солиштирилади ёки камида 3 та етказиб берувчидан нарх сўралади
Бошланғич нархни пасайтириш учун аукцион (52–53-моддалар)Фақат стандарт товарлар: 25 000 / 6 000 БҲМгача (≈ 11 / 2,64 млрд сўм). Иш ва хизматлар аукционга қўйилмайдиЭълон камида 5 иш куни олдин
Энг яхши таклифларни танлаш (56, 58-моддалар)25 000 / 6 000 БҲМгача (≈ 11 / 2,64 млрд сўм)Камида 5 иш куни
Тендер (64, 66-моддалар)25 000 / 6 000 БҲМдан ортиқ (≈ 11 / 2,64 млрд сўмдан ортиқ)Камида 12, кўпи билан 30 иш куни
Икки босқичли харид (70²–70⁷-моддалар)25 000 / 6 000 БҲМдан ортиқ, техник жиҳатдан мураккаб предметҲар бир босқичда камида 20 иш куни
Тўғридан-тўғри шартнома (71-модда)Чегара йўқ, лекин фақат қонунда санаб ўтилган 22 ҳолатдаТаклифлар қабул қилинмайди
Таклиф сўрови (ПФ-259, 6–7-бандлар)Сумма кўрсатилмаган; фақат Фармон иловасидаги 27 турдаги товар, иш ва хизматМуддатни эълондан текширинг

Сўмдаги суммалар 2026-йил 1-сентябрдан амалдаги БҲМ — 440 000 сўм бўйича ҳисобланган. Электрон дўкон ҳақида — алоҳида қўлланмада. 2026-йил 1-январдан тўғридан-тўғри шартнома тузиладиган товарлар (ишлар, хизматлар) рўйхати бекор қилинган: қонунда кўрсатилган ҳолатлардан ташқари бундай харидлар рақобатли усулларда ўтади (Президентнинг 2025-йил 26-декабрдаги ПФ-259-сон Фармони, 8-банд «а»). Амалда дўкон ва аукционлар xarid.uzex.uz сайтида, танлаш ва тендерлар эса etender.uzex.uz сайтида ўтади; бу усулларнинг барчаси xt-xarid.uz платформасида ҳам бор.

TenderMax’да лотларни усул бўйича саралаб кўриш мумкин: танлашлар ва тендерлар. Фақат etender лотлари — шу рўйхатда.

Энг яхши таклифларни танлаш: қадамма-қадам

Танлашда бир нечта иштирокчининг таклифлари нарх ва бошқа мезонлар бўйича солиштирилади; у фақат электрон шаклда ўтказилади (ЎРҚ-684, 4 ва 56-моддалар). Харид комиссияси камида 5 аъзодан иборат (57-модда), 2026-йил 1-мартдан унинг раиси фақат буюртмачи раҳбари, унинг ўринбосари ёки уларнинг вазифасини бажарувчи бўлади (ПФ-259, 15-банд).

  1. Тайёргарлик. Давлат харидларида фақат ЭРИ орқали иштирок этилади (ВМҚ № 276, 9-банд); калит ҳақида батафсил — ЭРИ ва E-imzo қўлланмасида. Амалда UZEX ҳисоби id.uzex.uz сайтида ЭРИ билан очилади.
  2. Эълон ва ҳужжатлар. Улар таклифлар қабули тугашидан камида 5 иш куни олдин жойлаштирилади (58-модда; ВМҚ № 276, 78-банд). Ҳужжатларда техник топшириқ, баҳолаш мезонлари ва шартнома лойиҳаси бўлади (59-модда); уларни қандай ўқиш — техник топшириқ ҳақидаги қўлланмада. Ҳужжатлар ўзгартирилса, муддат камида 3 иш кунига узаяди (59-модда).
  3. Таклиф бериш. Шахсий кабинет орқали, ЭРИ билан; битта лотга битта таклиф. Муддат тугагунча уни қайтариб олиш ёки ўзгартириш мумкин (60-модда; ВМҚ № 276, 84 ва 86-бандлар).
  4. Автоматик текширув. Нарх бошланғич нархдан юқори бўлса, мажбурий майдонлар тўлдирилмаган ёки мажбурий файллар бириктирилмаган бўлса, тизим таклифни аниқ сабабини кўрсатиб рад этади (61-модда). Бошқа сабаблар — ариза нега рад этилади қўлланмасида.
  5. Баҳолаш. Талабларга жавоб берадиган камида 2 та таклиф бўлса, танлаш ўтказилган ҳисобланади; баҳолаш қабул тугаганидан бошлаб кўпи билан 10 иш куни давом этади (61-модда).
  6. Баённома ва эътироз. Баённома муҳокама учун 2 иш кунига жойлаштирилади: шу муддатда эътироз билдириш мумкин, кечикиб келган эътироз кўриб чиқилмайди (62-модда).
  7. Шартнома. Уни тизим автоматик шакллантиради (63-модда); шартнома ғолиб аниқлангандан кейин 10 иш кунидан кечиктирмай тузилади (ВМҚ № 276, 103-банд).

Битта таклиф келса, танлаш ўтказилмаган ҳисобланади (61-модда). 2026-йил 1-январдан истисно бор: битта тадбиркор қатнашган танлаш ўша тартиб ва мезонлар билан қайта эълон қилинса ва яна ўша тадбиркор ягона иштирокчи бўлса, танлаш ўтказилган ҳисобланади (ПФ-259, 9-банд «д»).

Тендерда қандай иштирок этилади

Тендер битта шартнома 25 000 БҲМдан (бюджет буюртмачиларида 6 000 БҲМдан) ошганда ва ғолиб нархдан ташқари бошқа мезонлар бўйича ҳам аниқланганда қўлланади (ЎРҚ-684, 64-модда). Комиссия камида 7 аъзодан иборат (65-модда).

  1. Эълон. У тендер ҳужжатларига Комплекс экспертиза қилиш марказининг ижобий хулосаси олингандан кейингина жойлаштирилади (66-модда). Таклифларга камида 12, кўпи билан 30 иш куни берилади (66-модда; ВМҚ № 276, 128-банд). Ҳужжатлар ўзгартирилса, муддат камида 10 иш кунига узаяди (67-модда).
  2. Таклиф. Битта лотга битта, ЭРИ билан (68-модда; ВМҚ № 276, 135-банд).
  3. Баҳолаш тартиби. Расмийлаштириш → малака (агар назарда тутилган бўлса) → техник қисм → нарх қисми; кейинги қисм фақат олдингиси баҳолангач очилади (ВМҚ № 276, 146-банд). Кўриб чиқиш ва баҳолаш 45 иш кунидан ошмайди (69-модда).
  4. Натижа. Баённома чиққач, ҳар бир иштирокчи натижалар бўйича тушунтириш сўраши мумкин, жавоб 3 иш куни ичида берилади (69-модда).
  5. Шартнома. Ғолиб аниқлангандан кейин 10 иш кунидан кечиктирмай тузилади (ВМҚ № 276, 161-банд).

Иштирокчи битта қолса ёки ҳеч ким қатнашмаса, тендер ўтказилмаган ҳисобланади ва буюртмачи уни худди шу шартларда қайта ўтказиши шарт (68-модда). Қайта тендерда ҳам ўша тадбиркор ягона иштирокчи бўлса, тендер ўтказилган ҳисобланади (Президентнинг 2024-йил 10-июлдаги ПҚ-249-сон қарори, 5-банд).

Ғолиб қандай аниқланади: энг паст нарх ёки балл усули

Ҳужжатларда икки усулдан бири кўрсатилади (ВМҚ № 276, 68 ва 117-бандлар). Энг паст нарх усулида техник талаблардан ўтганлар ичида энг арзон нарх ютади. Балл усулида нарх, муддат, кафолат ва техник кўрсаткичлар балларга айлантирилади: энг кўп балл олган ютади, баллар тенг бўлса — нархи пастроғи (96 ва 156-бандлар).

  • Ўтиш бали. Балларнинг бошланғич қийматига етмаган иштирокчи четлатилади (ВМҚ № 276, 68-банд). Мажбурий мезонга мос келмаслик ҳам исталган босқичда четлатишга олиб келади (72 ва 121-бандлар).
  • Фақат эълон қилинган мезонлар. Буюртмачи фақат харид ҳужжатларида кўрсатилган мезонларни қўллайди (ЎРҚ-684, 32-модда).
  • Маҳаллий ишлаб чиқарувчига қўшимча балл: олинган балл × 15% × маҳаллийлаштириш даражаси (демак, кўпи билан +15%). Унинг нархи бошқаларнинг энг паст нархидан 15 фоиздан кўп юқори бўлса, қўшимча балл берилмайди (ВМҚ № 276, 95¹ ва 155¹-бандлар).
  • Фақат электрон баҳолаш — 2026-йил 1-июлдан (ПФ-259, 10-банд «а»); нарх ва миқдорий кўрсаткичларни тизимнинг ўзи ҳисоблайди (ВМҚ № 276, 94 ва 151-бандлар).

Таклифни таъминлаш (закалат) ва ғолиб шартномадан бош тортса

Закалат керакми ва қанча — буни харид комиссияси ҳал қилади ва ҳужжатларда ёзади. Танлашда у товар (иш, хизмат) қийматининг 3 фоизидан, тендерда 5 фоизидан ошмайди (ВМҚ № 276, 15-банд). Закалат ўрнига гаров ёки кафолат ҳам сўралиши мумкин (ЎРҚ-684, 39-модда). Мисол: шартли 500 млн сўмлик танлашда закалат кўпи билан 15 млн сўм бўлади. Батафсил — закалат ва гаров ҳақидаги қўлланмада.

  • Савдода қатнашиш учун ҳисоб-китоб-клиринг палатасидаги ҳисобингизда оператор йиғими ва закалатга етадиган аванс тўлови бўлиши керак (ВМҚ № 276, 11-банд).
  • Иштирокчилар закалати ғолиб аниқлангунча, ғолибники — шартнома тузилгунча банд қилиб қўйилади. Шартнома тузилгач, у 1 иш куни ичида банддан ечилади, агар ҳужжатларда закалатни шартнома тўлиқ бажарилгунча ушлаб туриш ёзилмаган бўлса (15 ва 32-бандлар).

Танлаш ёки тендер ғолиби шартнома тузишдан бош тортса, закалат қайтарилмайди ва буюртмачига ўтказилади, шартнома ҳуқуқи эса захирадаги ғолибга ўтади (ЎРҚ-684, 63 ва 70-моддалар; ВМҚ № 276, 15-банд). Бундан ташқари, бундай ғолиб Инсофсиз ижрочиларнинг ягона реестрига киритилади ва 2 йил давомида давлат харидларида қатнаша олмайди (48-модда). Нархни охиригача ҳисобламай туриб таклиф берманг.

Буюртмачига савол бериш ва натижадан шикоят қилиш

Савол. Ҳужжатларда нимадир тушунарсиз бўлса, буюртмачидан расмий тушунтириш сўранг: у 2 иш куни ичида жавоб бериши шарт (ЎРҚ-684, 41-модда). Танлаш ва тендерда сўров ҳам, жавоб ҳам платформадаги очиқ электрон чат орқали боради (ВМҚ № 276, 87, 140–141-бандлар). Тендерда буюртмачи қабул тугашига камида 2 иш куни қолганда келган сўровларга жавоб бериши шарт (67-модда), шунинг учун саволни охирги кунларга қолдирманг.

Музокара тақиқланган. Ғолиб аниқлангунча буюртмачининг иштирокчилар билан музокара олиб боришига йўл қўйилмайди (40-модда).

Шикоят. Буюртмачи, комиссия ёки операторнинг ҳаракати ёки ҳаракатсизлиги устидан судга ёки Давлат харидлари соҳасидаги шикоятларни кўриб чиқиш бўйича комиссияга мурожаат қилиш мумкин (78-модда). Шикоятни олган комиссия 3 иш куни ичида буюртмачини хабардор қилади ва харидни жами 10 иш кунигача тўхтатиб туради, қарорни эса 7 иш куни ичида чиқаради (79-модда). ЎРҚ-684 ва ВМҚ № 276 да шикоят бериш муддати йўқ: кўриб чиқиш тартибини Вазирлар Маҳкамаси алоҳида ҳужжат билан белгилайди (78-модда). Шунинг учун кечиктирманг — шартнома тузилишидан олдин мурожаат қилган маъқул. Қонун матни — lex.uz, асосий қоидалари — ЎРҚ-684 оддий тилда.

Савол-жавоб

Танлаш билан тендернинг фарқи нимада?

Суммада (танлаш — 25 000 БҲМгача, бюджет буюртмачилари учун 6 000 БҲМгача, тендер — ундан ортиқ), таклифлар муддатида (камида 5 иш куни ва 12–30 иш куни), баҳолаш муддатида (10 ва 45 иш кунигача) ва закалатда (3 ва 5 фоизгача).

Энг яхши таклифларни танлаш усули нима?

Рақобатли усул: бир нечта иштирокчининг таклифлари нарх ва бошқа мезонлар бўйича солиштирилади (ЎРҚ-684, 4 ва 56-моддалар); у фақат электрон шаклда ва очиқ эълон билан ўтказилади. «Очиқ электрон танлов» деб қидирганда ҳам одатда шу усул ёки тендер назарда тутилади. Очиқ танлашлар etender.uzex.uz сайтида ва TenderMax каталогида бор.

etender.uzex.uz сайтида қатнашиш пулликми?

Операторнинг воситачилик йиғими бор: унинг миқдорини ваколатли орган белгилайди ва у барча операторлар учун ягона (ВМҚ № 276, 16-банд). Амалдаги ставкани платформада текширинг. Ҳужжатларда талаб қилинган бўлса, закалат ҳам керак.

Мос лотларни топинг

Соҳа бўйича лотлар: Қурилиш ва таъмирлаш · Ускуналар ва техника · IT: дастурлар ва сайтлар

Бошқа қўлланмалар