UZEX elektron doʻkonida (xarid.uzex.uz) qanday ishlash: yetkazib beruvchi uchun qadamlar

Elektron doʻkonda kim xarid qiladi va qancha summagacha

Elektron doʻkon — maxsus talablar qoʻyilmaydigan tovar, ish va xizmatlarni xarid qilishning raqobatli usuli (OʻRQ-684, 4-modda). Unda budjet buyurtmachilari (davlat organlari, budjet tashkilotlari, davlat jamgʻarmalari) va korporativ buyurtmachilar — davlat ulushi 50 foiz va undan koʻp boʻlgan korxonalar hamda ularning shoʻba korxonalari xarid qiladi (OʻRQ-684, 19-modda).

Bitta shartnoma summasi va bir yillik hajm qonunda cheklangan (OʻRQ-684, 49-modda). Chegaralar bazaviy hisoblash miqdorida (BHM) berilgan; soʻmda — 2026-yil 1-sentabrdan amaldagi 1 BHM = 440 000 soʻm boʻyicha:

Boshqa usullardan farqli oʻlaroq, doʻkonda tovar rusumini (markasini) koʻrsatish mumkin (OʻRQ-684, 34-modda 3-qism).

TenderMax — mustaqil xizmat, platformaning rasmiy sayti emas. Biz UZEX doʻkonidagi ochiq lotlarni bir joyda koʻrsatamiz, masalan, kompyuterlar va elektronika, mebel va xoʻjalik mollari, qurilish materiallari boʻyicha. Ofertani joylash va narx berish esa faqat xarid.uzex.uz saytida, oʻz ERI kalitingiz bilan qilinadi.

Boshlashdan oldin nima kerak: ERI, kabinet va hisobdagi pul

1. ERI kaliti. Davlat xaridlarida faqat elektron raqamli imzo bilan ishtirok etiladi (VMQ № 276, 9-band). Kalitni olish va E-imzo dasturini sozlash — ERI va E-imzo haqidagi qoʻllanmada.
2. Platformada kabinet. Amalda UZEXda roʻyxatdan oʻtish id.uzex.uz saytida ERI kaliti bilan qilinadi: MFO, STIR, hisob raqami, rahbar va manzil kiritiladi. Keyin xarid.uzex.uz ga oʻsha ERI kaliti bilan kirib, yetkazib beruvchi rolini tanlaysiz.
3. Qarzsiz holat. Muddati oʻtgan soliq qarzi, toʻlovga qobiliyatsizlik jarayoni yoki Insofsiz ijrochilar reyestridagi yozuv boʻlsa, ishtirokchi chetlatiladi (OʻRQ-684, 36 va 42-moddalar). Hatto kichik soliq qarzini ham oldindan yoping.
4. Hisobdagi pul. Savdoga kirishdan oldin hisob-kitob-kliring palatasidagi (HKKP) shaxsiy hisobvaraqqa komissiya va zakalatga yetadigan avans toʻlovi oʻtkaziladi (VMQ № 276, 11-band). Zakalat — oferta qiymatining 3 foizi (VMQ № 276, 14-band); amalda u lotning boshlangʻich narxidan — tanlangan oferta narxidan — hisoblanadi.

Ishtirokchilarning zakalati gʻolib aniqlanguncha, ijrochiniki esa shartnoma toʻliq bajarilguncha band qilib qoʻyiladi (VMQ № 276, 13-band); yutqazsangiz, amalda pul taxminan 2 ish kunida banddan yechiladi. Ishtirokchilardan komissiyani (vositachilik yigʻimi) faqat gʻolib toʻlaydi — haqiqiy bitim summasidan (36-band), miqdorini vakolatli organ belgilaydi (16-band). Oʻz ofertangizni faollashtirish uchun amalda hisobda uning summasidan taxminan 3,15 foiz (3 foiz zakalat va 0,15 foiz komissiya) boʻlishi kerak; amaldagi tarifni platformada tekshiring. Batafsil — zakalat haqidagi qoʻllanmada, birinchi lot uchun reja — yangi boshlovchi qoʻllanmasida.

Ofertani qanday joylash va u qancha amal qiladi

Doʻkondagi taklifingiz — davlat buyurtmachilariga yuborilgan ommaviy oferta (OʻRQ-684, 50-modda 1-qism). Unda quyidagilar boʻlishi shart (OʻRQ-684, 50-modda 2-qism):

• nomi, sotish narxi, eng kam va eng koʻp toʻp (partiya);
• rusumi, texnik parametrlari va fotosurati;
• yetkazib berish hududi, ishlab chiqaruvchi va kelib chiqqan mamlakat, kafolat shartlari va muddati;
• ishlab chiqarilgan yili va yaroqlilik muddati, ish yoki xizmat uchun — bajarish muddati;
• sertifikat, xulosa yoki litsenziya — ular majburiy boʻlgan hollarda.

Tovar uchun yetkazib berish muddati ham yoziladi, maʼlumot toʻgʻriligi uchun esa ishtirokchi javob beradi (VMQ № 276, 40-band). Amalda oferta moderatsiyadan oʻtadi, bu 48 soatgacha choʻzilishi mumkin.

Oferta qancha amal qiladi. Qonunda — 15 ish kuni, keyin yana 15 ish kuniga faollashtirish mumkin (OʻRQ-684, 50-modda 3-qism). PF-259 Farmoni bilan 2026-yil 1-yanvardan bu muddat 60 kungacha uzaytirilgan (PF-259, 8-band «g»). Qonun matni hali oʻzgartirilmagan, amalda platformada oferta 60 kun turadi.

Yetkazib berish muddati. Oʻsha band bilan doʻkonda tovarlarni yetkazib berish muddati kamida 5 kun qilib belgilangan (PF-259, 8-band «g»). Ish va xizmatlar uchun eng kam muddat qonunda ham, VMQ № 276 va PF-259 da ham belgilanmagan.

Ofertani buyurtmachi aksept qilgunga qadar chaqirib olish yoki oʻzgartirish mumkin (OʻRQ-684, 50-modda 4-qism); amalda kabinetda tahrirlansa, yangi oferta yaratiladi.

Ofertaga faqat haqiqatan bajara oladigan muddat va hajmni yozing. Buyurtmachi aynan sizning ofertangizni tanlasa, shartnoma shu shartlar bilan tuziladi va boshqa ishtirokchilar ham shu shartlarda raqobat qiladi.

Narxlar soʻrovi: buyurtmachi tanlaydi, siz pastroq narx berasiz

1. Buyurtmachi ofertalarni koʻrib, keraklisini tanlaydi va narxlar soʻrovini ishga tushiradi (OʻRQ-684, 51-modda 1-qism).
2. Tizim ishtirok etish taklifini tanlangan oferta egasiga va doʻkonda oʻxshash tovar taklif qilayotgan barcha ishtirokchilarga yuboradi; unda tanlangan ofertaga havola boʻladi (OʻRQ-684, 51-modda 2 va 4-qismlar). Demak, soʻrov sizga kelishi uchun oʻxshash tovarga oʻz faol ofertangiz boʻlishi kerak — amalda tasniflagichning oʻsha kodi boʻyicha. «Milliy doʻkon» orqali xaridda soʻrov faqat buyurtmachi hududidagi mahalliy ishlab chiqaruvchilarga boradi (VMQ № 276, 45–46-bandlar).
3. Narx berish muddati: qonunda — taklif yuborilgandan keyin 2 ish kuni (OʻRQ-684, 51-modda 3-qism), VMQ № 276 ning 1-ilovasida (4-bosqich) va platforma yoʻriqnomasida — 48 soat. Oraliqda dam olish kunlari boʻlsa, bu muddatlar farq qiladi, shuning uchun 48 soatga moʻljal oling.
4. Tanlangan oferta narxidan pastroq narx taklif qilishga haqlisiz (OʻRQ-684, 51-modda 5-qism). Natijagacha kim qatnashayotgani va qancha narx berilgani koʻrinmaydi; gʻolib aniqlanganda ishtirokchilarning nomi, STIRi va narxlari ochiladi (OʻRQ-684, 51-modda 8-qism; VMQ № 276, 44-band).

Qoʻshimcha zakalat. Narxingiz tanlangan oferta narxidan 20 foiz va undan koʻproq past boʻlsa, oferta summasi bilan narxingiz orasidagi farq miqdorida qoʻshimcha zakalatni oldindan kiritishingiz shart (VMQ № 276, 43-band). Uning yuqori chegarasi: oferta summasi 2 500 BHM gacha boʻlsa — 100 BHM (≈ 44 mln soʻm), undan koʻp boʻlsa — 1 000 BHM (≈ 440 mln soʻm). Qoʻshimcha zakalat boʻlmasa, taklif avtomatik rad etiladi. Misol: shartli lot 50 mln soʻm, siz 38 mln soʻm berasiz (24 foiz past) — 1,5 mln soʻmlik odatiy zakalatdan tashqari yana 12 mln soʻm kerak.

Oʻrtacha bozor narxi. 2026-yil 1-martdan buyurtmachi narxni xariddan oldin maxsus portaldagi sunʼiy intellekt modulida shakllantiradi (PF-259, 3–4-bandlar). Boshlangʻich yoki shartnoma narxining oʻrtachadan farqi «10 foizdan ortiq yoxud 20 foizdan past boʻlsa», xarid yuqori xavfli deb baholanadi va birinchi navbatda tekshiriladi (4-band «a»). Odatda buni «10 foizdan koʻp qimmat yoki 20 foizdan koʻp arzon» deb tushunishadi, lekin bu faqat taʼbir. Farmon buni xaridni tekshirish bilan bogʻlaydi, taklifni rad etish bilan emas.

TenderMax doʻkon lotida tanlangan oferta tavsifi va 3 foizlik zakalat summasini koʻrsatadi. 48 soatda har bir soat muhim: Telegram botda kalit soʻz, soha va hudud boʻyicha yangi lotlarga obuna boʻling.

Kim yutadi va shartnoma kimning shartlari bilan tuziladi

Narxlarni tizim avtomatik solishtiradi va eng past narx bergan ijrochi bilan bitimni roʻyxatdan oʻtkazadi (OʻRQ-684, 51-modda 6–7-qismlar). Eng muhim qoida: shartnoma buyurtmachi tanlagan ofertadagi shartlar va eng past narx asosida shakllanadi (OʻRQ-684, 51-modda 9-qism).

Boshqa yetkazib beruvchining ofertasi boʻyicha yutsangiz, yetkazib berish muddati, hajm, hudud, rusum va kafolat oʻsha ofertadan olinadi, siznikidan emas. Narx berishdan oldin tanlangan ofertani oching va har bir shartni tekshiring: u yerda «1 kun» yozilgan boʻlsa, shartnomangizda ham 1 kun boʻladi. Bunday belgilar tahlili — doʻkon tuzoqlari haqidagi qoʻllanmada.

Faqat oferta egasi qatnashsa. Buyurtmachi undan pastroq, asoslangan narx soʻrashi mumkin. Oferta egasi bir ish kuni ichida rozi boʻlsa, bitim shu narxda roʻyxatdan oʻtadi; rad etsa, shartnoma tuzish yoki boshqa usulda xarid qilishni buyurtmachi hal qiladi. Buyurtmachi bir ish kuni ichida soʻrov yubormasa, bitim avtomatik roʻyxatdan oʻtadi (OʻRQ-684, 51-modda 10–13-qismlar).

Narx teng boʻlsa. 2024-yil 1-sentabrdan doʻkonda narx va boshqa shartlar teng boʻlganda nogironligi boʻlgan shaxslar, xotin-qizlar yoki yoshlar bandligini taʼminlagan kichik tadbirkorlik subyektining taklifi ustun turadi (PQ-249, 1-band). Toʻrt mezondan biri yetarli (PQ-249, ilova): xodimlarning kamida yarmi — shu guruhlardan biri (xotin-qizlar va 30 yoshdan oshmagan yoshlar mezonida direktor ham shu guruhdan), korxona ularning asosiy ish joyi va ularga ish haqi fondining kamida yarmi toʻlanadi; yoki uch guruh birga xodimlarning kamida 70 foizini tashkil qiladi. Bunday xodimlar korxonada kamida 6 oy uzluksiz ishlagan boʻlishi kerak.

Shartnoma namunaviy shaklda tuzilib, ikki tomonning kabinetiga keladi; tizim orqali ERI bilan imzolangan shartnoma tegishli shaklda tuzilgan hisoblanadi (VMQ № 276, 9 va 21-bandlar).

Toʻlov, yetkazib berish va rad etsangiz nima boʻladi

1. Budjet buyurtmachisi boʻyicha Moliya vazirligi shartnomani bir ish kunida roʻyxatdan oʻtkazib, summani HKKPga oʻtkazadi (VMQ № 276, 23-band). Korporativ buyurtmachi pulni shartnoma roʻyxatdan oʻtganidan keyin 10 ish kuni ichida oʻtkazadi (24-band), muddatda toʻlamasa — uning zakalati bir ish kunida HKKPdagi hisobvaragʻingizga oʻtadi (25-band).
2. HKKP pul tushgani haqida keyingi ish kunidan kechiktirmay xabar beradi — shu xabarnoma yetkazib berishga asos (VMQ № 276, 26-band). Undan oldin yetkazsangiz, toʻlanmaslik xavfi sizning zimmangizda (27-band). Amalda yetkazib berish muddati ham shu xabarnomadan hisoblanadi.
3. Buyurtmachi tovarni toʻliq qabul qilgach, 3 ish kuni ichida maʼlumot yuboradi (VMQ № 276, 28–30-bandlar). Operator bir ish kuni ichida toʻlovni joʻnatadi va zakalatingizni banddan yechadi (31-band).
4. Yetkazib berish muddatidan 3 ish kuni oʻtib ham yetkazib berilgani haqida maʼlumot boʻlmasa, zakalat sud yoki Shikoyatlarni koʻrib chiqish komissiyasi qaroriga qadar band qilinadi va buyurtmachiga oʻtishi mumkin (VMQ № 276, 33–35-bandlar).

Yutib, rad etsangiz. Narx boʻyicha keyingi ishtirokchi gʻolib boʻladi va unga sizning narxingizda shartnoma taklif qilinadi (OʻRQ-684, 51-modda 15–16-qismlar). Shartnoma tuzishdan boʻyin tovlagan gʻolib va majburiyatni bajarmaganlikda aybdor deb topilgan ijrochi Insofsiz ijrochilarning yagona reyestriga kiritiladi va ikki yil davlat xaridlarida qatnasha olmaydi (OʻRQ-684, 48-modda). Zakalatni yoʻqotish xavfi ham bor. Bajara olmaydigan lotga narx bermang.

Savol-javob

xarid.uzex.uz da qanday roʻyxatdan oʻtiladi?

Amalda ERI kaliti bilan id.uzex.uz da roʻyxatdan oʻtasiz, keyin oʻsha kalit bilan xarid.uzex.uz ga kirasiz. Talab qilinadigan maydonlar oʻzgarishi mumkin — platformada tekshiring.

UZEX doʻkonida oferta necha kun turadi?

PF-259 Farmoni boʻyicha 2026-yil 1-yanvardan — 60 kun (8-band «g»). Qonun matnida hozircha 15 ish kuni va yana 15 ish kuniga faollashtirish yozilgan (OʻRQ-684, 50-modda 3-qism).

Ofertam boʻlmasa, birovning lotiga narx bera olamanmi?

Yoʻq. Narxlar soʻrovi tanlangan oferta egasiga va oʻxshash tovarga oferta joylagan ishtirokchilarga yuboriladi (OʻRQ-684, 51-modda 2-qism). Avval oʻz ofertangizni joylang va faollashtiring.